mei 2015

mei 2015

zondag 3 februari 2013

Bereikbaarheid is meer dan snelheid

Hoe snel je ergens kunt komen bepaalt in hoge mate de bereikbaarheid van een lokatie. Veel mensen denken daarbij vooral aan de snelheid van een verplaatsing: hoe hoger de snelheid per auto, fiets of openbaar vervoer, hoe beter de bereikbaarheid. Maar naast de snelheid spelen ook andere factoren een rol, waaronder de volgende twee:
  • de nabijheid: Hoe dichterbij de bestemming, hoe minder relevant de snelheid.
  • de omgeving: In een drukke stad hebben fiets, auto en bus al snel een lage snelheid door het grote aantal drukke kruisingen. Als je in de binnenstad woont is dat geen probleem, veel bestemming liggen immers op steenworp afstand.
Bereikbaarheid is dus het product van nabijheid en snelheid. Tabel 12 laat zien dat een geringe nabijheid  vaak samengaat met een hoge hemelsbrede snelheid. Zo zijn de hemelsbrede reissnelheden per auto het hoogst in Groningen, Friesland, Drenthe en Zeeland, maar is het aantal inwoners en banen binnen een bepaalde afstand van snelweg of ov-halte daar het laagst. Anders gezegd: om eenzelfde aantal banen te vinden zal men verder moeten reizen. Maar dat kan dan wel weer sneller.

Tabel 12 Nabijheid, hemelsbrede reissnelheid en ontsluitingskwaliteit. Met nabijheid banen wordt hier bedoeld: het aantal banen binnen een acceptabele afstand. Bron: PBL, Balans van de  leefomgeving 2012

Bereikbaarheid: een breed begrip
Het begrip bereikbaarheid kan op verschillende manieren worden uitgelegd:
  • Reizigers relateren het vaak aan de relatieve snelheid van hun verplaatsing: hoe hoger de snelheid van auto, fiets of OV, hoe beter de bereikbaarheid. Niet de reistijd is dominant, maar de beleefde reissnelheid. Een rit zonder file is sneller dan met file, een IC is sneller dan een sprinter, enzovoort.
  • Nieuw te vestigen bedrijven kijken vooral naar hun catchement area. Bijvoorbeeld het aantal  potentiĆ«le arbeidskrachten of consumenten dat binnen een uur reistijd bereikt kan worden. 
  • Reeds gevestigde bedrijven kijken vooral naar de congestie en parkeergelegenheid in hun directe omgeving. 
  • Beleidsmakers koppelen bereikbaarheid aan zaken waar ze de meeste invloed op hebben en die aansluiten bij de beleving van bereikbaarheid door de bevolking. Dit varieert van filedruk en treinfrequenties tot vrije busbanen en parkeertarieven.
Bereikbaarheid is dus geen eenduidig begrip: definities en opvattingen verschillen naar actor, schaalniveau en achterliggende doelen. Bereikbaarheid is daarmee een multidisciplinair vraagstuk waarin infrastructuur, ruimtelijke inrichting en economie samenkomen.

Vooruitgang is meer dan bereikbaarheid
Regio’s als de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag en de provincie Noord-Brabant zijn op zoek naar indicatoren voor de ontwikkeling van hun gebied. Naast de bereikbaarheidsindicator spelen ook andere factoren een rol, zoals het benutten van de bestaande kracht van de regio. Wat is de kwaliteit en hoe maak je hier gebruik van? Wat wil je versterken? Gaat het om een concurrerend vestigingsklimaat, een voor toeristen aantrekkelijke regio of een regio die kenniswerkers trekt?

Het antwoord op deze vragen helpt om het belang van snelheid en nabijheid te bepalen. Als toerisme het speerpunt is, dan is wellicht de snelheid van het openbaar vervoer belangrijker dan die van de auto. Wil je de leefbaarheid verbeteren, dan is het autoluw maken van straten of een stiller en schoner wagenpark belangrijk.

De duurzaamheidsscore kan helpen bij het formuleren van een visie. Dit is een benchmarktool waarin de mobiliteit van een gemeente op 23 indicatoren wordt vergeleken en daarnaast de beleidsbrede telosscore een indicatie geeft van de score van een gemeente op tientallen indicatoren voor people, planet en profit.

De Mobiliteitsscan is een instrument dat je kunt gebruiken, om visies uit te werken naar beleidsdoelen en maatregelen.

Meer over nabijheid vind je in het dashboard over bereikbaarheid en nabijheid. Hier vind je ook meer uitleg over het begrip bereikbaarheid. Dit dashboard gaat vooral in op snelheid.


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen